Masyarakat Sivil Menyeru Jepun Menghentikan Pembiayaan Projek ITTO di Sarawak Di Tengah Tuntutan Hak Asasi Manusia dan Dakwaan Rasuah

**versi terjemahan**

Rayuan itu, yang dikemukakan dalam surat rasmi kepada Menteri Luar Jepun, Toshimitsu Motegi, menggariskan pelbagai pelanggaran prinsip Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, termasuk Persetujuan Sukarela, Awal dan Bermaklumat (FPIC), penyertaan masyarakat sivil, dan ketelusan dalam projek ITTO yang dibiayai Jepun di kawasan Hulu Baram di utara Sarawak.

"Malangnya, kami telah sampai kepada kesimpulan bahawa Jabatan Perhutanan Sarawak tidak mempunyai niat untuk memenuhi permintaan dan piawaian antarabangsa, walaupun dalam projek yang dijalankan di bawah naungan ITTO. Oleh itu, kami meminta Jepun membekukan pembiayaan untuk aktiviti ITTO di Sarawak dengan serta-merta," kata Pengarah Bruno Manser Fonds, Lukas Straumann.

Tuduhan dan Kejadian Utama

Surat itu mendokumenkan beberapa kejadian serius yang berkaitan dengan projek ITTO yang dibiayai Jepun sejak 2023, termasuk:

Pembuluan Masyarakat Sivil dan Penindasan Kebebasan Berbicara

Semasa dialog komuniti yang ditaja oleh ITTO di Miri pada September 2025, Jabatan Perhutanan Sarawak didakwa menekan pemimpin tempatan untuk meluluskan resolusi yang akan mengehadkan akses NGO kepada komuniti Orang Asal. Arahan susulan diedarkan oleh seorang pegawai kerajaan Sarawak melalui saluran WhatsApp yang menggalakkan pemimpin komuniti menyokong larangan itu secara terbuka. Tindakan ini melanggar hak asas kebebasan berorganisasi dan bersuara.

Penyembunyian Maklumat Penting daripada Pihak Berkepentingan Projek

Dilaporkan FDS menyembunyikan maklumat penting mengenai tamat tempoh lesen balak dalam projek "Kawasan Hutan Upper Baram" ITTO, menghalang komuniti tempatan, penderma, serta ahli Jawatankuasa Pemandu Projek—termasuk wakil kerajaan Jepun—daripada memberi persetujuan bermaklumat dan menjalankan pengawasan.

Pemberian Lesen Kayu Utama Secara Rahsia

Pada Mac 2024, Pengarah Perhutanan Sarawak secara rahsia telah memberi lesen kayu baharu seluas 170,000 hektar (T/9246) kepada Borneoland Timber Resources Sdn Bhd—sebuah syarikat yang mempunyai kaitan dengan kepentingan politik—tanpa tender atau pendedahan awam.

Lesen ini merangkumi sebahagian besar kawasan projek ITTO dan diluluskan secara peribadi oleh Ketua Menteri Sarawak, Abang Johari, dalam kapasiti beliau sebagai Menteri Sumber Asli dan Pembangunan Bandar.

Penebangan dan Pemusnahan Hutan Primer

Imej satelit dan laporan saksi mata menunjukkan bahawa penebangan besar-besaran sedang berlaku di kawasan projek ITTO, termasuk di dalam hutan terpelihara Suling-Sela'an. Aktiviti-aktiviti ini mengancam hutan primer terakhir yang tinggal di Sarawak dan secara langsung bercanggah dengan objektif pemuliharaan ITTO. Aduan dan petisyen daripada komuniti Penan yang terjejas telah diabaikan oleh FDS dan ITTO.

Gangguan terhadap Siasatan Hak Asasi Manusia

Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) baru-baru ini memulakan siasatan terhadap laporan ugutan, pemindahan paksa, dan pelanggaran hak tanah oleh Borneoland Timber Resources. FDS mengganggu lawatan SUHAKAM ke komuniti terjejas pada September 2025 dengan menghantar surat kepada SUHAKAM meminta mereka menangguhkan lawatan tersebut.

Seruan untuk Tindakan Segera

Memandangkan keseriusan isu-isu ini, kumpulan masyarakat sivil mendesak Jepun agar segera membekukan pembiayaan untuk aktiviti ITTO di Sarawak. Jepun adalah penderma utama ITTO dan telah menjadi penderma antarabangsa utama yang menyokong aktiviti ITTO di Sarawak sejak 2019.