Pihak berkuasa Malaysia menghentikan siasatan hak asasi manusia di tumpuan pembalakan Borneo

**versi terjemahan**

MIRI, SARAWAK – Komuniti di kawasan Hulu Baram, Sarawak, Malaysia, menyuarakan kebimbangan mendalam selepas Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia (SUHAKAM) dihalang daripada melawat Ba Data Bila, sebuah kampung Penan yang menjadi tumpuan aduan mengenai pembalakan agresif dan pelanggaran hak tanah.

Lawatan yang dirancang pada 26 September itu bertujuan sebagai susulan kepada surat rasmi kebimbangan yang dihantar oleh seorang Penan pribumi dari Ba Data Bila (kini dipindahkan ke Ba Oleh), yang membangkitkan isu-isu mendesak pencerobohan, ancaman keganasan, impak alam sekitar, dan ketiadaan perundingan oleh syarikat pembalakan yang beroperasi di kawasan tersebut.

Walau bagaimanapun, sejurus sebelum lawatan yang dijadualkan, SUHAKAM menerima surat daripada Jabatan Perhutanan Sarawak yang meminta mereka menangguhkan lawatan sehingga semakan kehakiman yang sedang berlangsung mengenai lesen balak di kawasan itu selesai.

SUHAKAM adalah sebuah suruhanjaya bebas yang ditubuhkan oleh Parlimen Malaysia yang mempunyai mandat di bawah Akta Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia 1999 untuk menyiasat aduan berkaitan pelanggaran hak asasi manusia.

"SUHAKAM tidak seharusnya dihadkan oleh Jabatan Perhutanan Sarawak daripada menjalankan siasatan mereka. FDS sebagai sebuah agensi kerajaan mesti bekerjasama dengan mandat SUHAKAM. Mereka harus dibenarkan menyiasat aduan itu tanpa gangguan yang tidak berasas," kata Roland Engan, penasihat undang-undang komuniti Penan di Baram.

"Campur tangan seperti ini menimbulkan persoalan serius mengenai kekurangan rasa hormat agensi negeri terhadap mandat perlembagaan SUHAKAM dan keupayaan komuniti untuk mendapatkan keadilan melalui saluran rasmi," kata Komeok Joe, pengarah Keruan.

Lesen kayu balak yang diberikan kepada syarikat perkapalan tempatan Borneoland Timber Resources Sdn Bhd telah dicabar di mahkamah pada Januari 2025 berhubung dakwaan pelanggaran hak komuniti oleh pihak berkuasa Sarawak. Lesen itu diberikan tanpa tender terbuka dan perundingan komuniti. Walaupun permintaan berulang kali untuk ketelusan proses itu, tiada maklumat yang ketara didedahkan oleh FDS.

Komuniti dan organisasi masyarakat sivil yang menyokong kini sedang mendapatkan penjelasan daripada SUHAKAM dan Jabatan Perhutanan. Penghalangan lawatan rasmi mungkin dianggap sebagai satu bentuk halangan dalam menangani isu hak pribumi dan alam sekitar yang mendesak.

- siaran akhbar oleh Keruan dan SAVE Rivers