Projek Unggulan Antarabangsa Dilamun oleh Agensi Perhutanan Sarawak

**versi terjemahan**

(MIRI / SARAWAK / MALAYSIA) Penderma antarabangsa terkejut pada hari Khamis lalu apabila, beberapa minit sebelum permulaan mesyuarat projek di Miri, Malaysia, mereka mengetahui bahawa Jabatan Hutan Sarawak telah membatalkan projek unggulan bernilai US$1.4 juta yang menyebabkan mereka terbang dari seluruh dunia.

Pegawai Sarawak memaklumkan kepada akhbar tempatan sebelum penderma projek itu dimaklumkan, iaitu kerajaan Jepun, Bandar Basel  (Switzerland) dan Swiss Bruno Manser Fonds.

Pada mulanya dilancarkan sebagai Taman Damai Baram oleh komuniti setempat sebagai usaha pemuliharaan yang diketuai komuniti Orang Asli, projek itu telah dikemukakan kepada ITTO untuk pembiayaan oleh kerajaan Malaysia sebagai "Kawasan Hutan Baram Hulu" (UBFA). Projek ini meliputi lebih 283,500 hektar hutan dan tanah pertanian di rantau Baram Hulu, Sarawak.

Elemen utama projek asal ialah memisahkan kawasan teras seluas 79,000 hektar hutan primer daripada konsesi pembalakan sedia ada untuk tujuan pemuliharaan. Walau bagaimanapun, visi ini telah dikeluarkan daripada rancangan akhir kerajaan untuk projek tersebut.

Selepas pembiayaan antarabangsa diperoleh, agensi perhutanan Sarawak dan ITTO memindahkan tumpuan kepada mempromosikan eksploitasi hutan di sebalik nama pengurusan hutan lestari.

Apabila dua konsesi pembalakan utama di rantau itu tamat pada penghujung 2023, sebuah konsesi baharu diberikan secara rahsia kepada Borneoland Timber Resources Sdn Bhd (Borneoland), sebuah syarikat perabot kayu yang dikendalikan oleh seorang baron pembalakan tempatan yang mempunyai hubungan dengan Ketua Menteri Sarawak, Abang Johari. Borneoland segera memulakan operasi pembalakan agresif, menyebabkan konflik serius di peringkat komuniti.

Selain itu, konsesi itu nampaknya tidak disahkan, seperti yang diwajibkan untuk semua konsesi pembalakan jangka panjang di Sarawak.

Di bawah tekanan daripada organisasi masyarakat sivil untuk mendedahkan semua butiran mengenai operasi Borneoland, Jabatan Perhutanan Sarawak membatalkan projek ITTO itu.

Semasa mesyuarat projek, Jabatan Perhutanan Sarawak mengesahkan bahawa konsesi itu, yang bernilai jutaan dolar, telah diberikan kepada Borneoland tanpa tender dan tanpa perundingan komuniti.

Celine Lim, pengarah urusan SAVE Rivers, salah satu NGO yang menyokong projek itu, berkata: "Walaupun janji inklusiviti, komuniti dan masyarakat sivil sentiasa diketepikan, dan kebimbangan kami tidak terjawab. Kami menjangkakan projek ini akan memprioritaskan prinsip persetujuan bebas, terdahulu dan termaklum (FPIC), pengurusan tanah lestari dan penentuan diri. Nilai panduan ini, yang disahkan semula dalam satu deklarasi oleh komuniti peserta tahun lalu, adalah penting.

Bagaimanapun, kami kecewa dengan pendirian Jabatan Perhutanan Sarawak."

Lukas Straumann, Pengarah Bruno Manser Fonds, berkata: "Tiada kelestarian tanpa ketelusan. Kami kesal kerana ITTO gagal bertindak dengan kebebasan yang mencukupi daripada agensi pelaksanaannya, Jabatan Perhutanan Sarawak. ITTO sepatutnya menjelaskan dari awal bahawa, dalam projek yang dibiayai secara antarabangsa, prinsip utama seperti ketelusan dan pematuhan kepada piawaian FPIC adalah tidak boleh dirunding."

Perkembangan ini merupakan tamparan hebat kepada ITTO dan pengarah eksekutifnya dari Malaysia, Sheam Satkuru, yang berusaha mengukuhkan kelayakannya untuk dipilih semula bagi penggal kedua tahun depan dengan projek unggul ini.